Solidarność - początek drogi

Mijający rok upływał między innymi pod znakiem obchodów ćwierćwiecza powstania „Solidarności”. Nie dało się tego nie zauważyć, choćby ze względu na zajmujący przez jakiś czas opinię publiczną spór o to, kto ma moralne prawo brać udział w głównych, gdańskich uroczystościach. Oprócz tych największych, ogólnopolskich, w całym kraju miały też miejsce niezliczone mniejsze inicjatywy – koncerty, wystawy, jubileuszowe wydania książek. Jedną z takich imprez była wystawa fotografii z pierwszych kilkunastu miesięcy istnienia ruchu pt. „Solidarność – początek drogi”, która miała miejsce w Muzeum Narodowym w Warszawie na przełomie sierpnia i września. Trwała krótko, w dodatku w terminie niezbyt dogodnym dla studentów. W zwykłym muzealnym wnętrzu nie miała też odpowiedniej siły oddziaływania.

Teraz wystawa wraca jakby specjalnie dla nas. „Solidarność” sama przychodzi na, najmodniejszą chyba w tej chwili, ulicę Mińską, w sąsiedztwo klubu M25 i Fabryki Trzciny. W większości jeszcze nieznane, a niezwykle wymowne i poruszające fotografie zainstalowane zostały w przestrzeni starej hali fabrycznej, należącej do Drukarni Naukowo-Technicznej Polskiej Agencji Prasowej.

Industrialne i niemal zabytkowe wnętrze daje niesamowity efekt. Oto wchodzimy na teren Stoczni Gdańskiej pomiędzy strajkujących robotników. W odrapanym, zimnym wnętrzu stoimy po skromne racje żywnościowe czy też w kolejkach do pustych sklepów. Oglądamy powstawanie pierwszych numerów „Tygodnika Solidarność”, słysząc zza ściany pracujące maszyny drukarskie, czujemy nawet zapach farby. Efekt wzmaga niezwykła ścieżka dźwiękowa, zawierająca wzruszające, opozycyjne piosenki i nagrania archiwalne z najważniejszych wydarzeń tamtego okresu. Doskonała synchronizacja dźwięku z obrazem sprawia, że we właściwych momentach słyszymy twardo negocjującego Lecha Wałęsę, odgłosy pacyfikacji podczas bydgoskiej prowokacji czy komunikat Wojciecha Jaruzelskiego o wprowadzeniu stanu wojennego. Nie mogło też zabraknąć takich pieśni, jak „Mury” i „Obława” Jacka Kaczmarskiego, „Janek Wiśniewski padł” w wykonaniu Krystyny Jandy czy – z drugiej strony – „Międzynarodówki” w wykonaniu delegatów na IX Zjazd PZPR.

To nie jest zwykła wystawa, na której oglądamy eksponaty, pozostając jednak z boku. To wydarzenie, przenoszące nas w tamten czas i w tamte miejsca, oddziałujące nie tylko na rozum, ale i na uczucia, za pomocą niemal wszystkich zmysłów.

Warto więc zajrzeć na ulicę Mińską 65 (wejście od ul. Chodakowskiej), wystawa kończy się 29 stycznia 2006 r. Czynna jest od wtorku do piątku w godz. 10.00-15.00 oraz w soboty i niedziele w godz. 12.00-17.00. Wstęp jest wolny. Co jeszcze ciekawsze, każdy może zabrać wystawę do domu w postaci elektronicznej – na udostępnianych bezpłatnie płytach znajduje się, zawierająca zdjęcia i nagrania, prezentacja multimedialna.