Dziennikarstwo - niebezpieczny zawód

Za naruszeniami wolności prasy stoją nierzadko prowokatorzy i silni przywódcy, których odpowiedzialność nie zawsze jest tak oczywista i widoczna. Prezydenci, ministrowie, liderzy polityczni i wodzowie organizacji zbrojnych – ci oto wrogowie wolności prasy mają moc cenzurowania, więzienia, porywania, torturowania i - w najgorszych przypadkach - zabijania dziennikarzy. W celu zwrócenia uwagi opinii publicznej na problemy wolności prasy, Reporterzy bez Granic co roku opracowują portrety niechlubnych oprawców i ciemiężycieli. Niemoc w ukaraniu prześladowców to jedno znajwiększych zagrożeń współczesnych mediów.

Zdaniem Reporterów bez Granic 39 prześladowców prasy zasługuje w tym roku na miejsce na liście. W porównaniu do roku poprzedniego, pięć nazwisk nie pojawiło się ponownie, ale niestety dołączyła dziesiątka nowych „drapieżców” (oryginalna nazwa zestawienia brzmi „predators of press freedom”, co dosłownie tłumaczyć można jako „drapieżcy wolności prasy”).

Organizacja stwierdziła w tym roku, że były kubański dyktator Fidel Castro nie pojawi się na liście, po tym jak przekazał władzę bratu oraz ze względu na jego problemy zdrowotne. Wśród prześladowców wolności prasy nie pojawił się także amerykański sojusznik, pakistański prezydent Pervez Musharraf, gdyż wraz z przegraną w wyborach parlamentarnych, które odbyły się w lutym, utracił także możliwość działania na niekorzyść wolności prasy. Etiopski premier Meles Zenawi wypuścił uwięzionych dziennikarzy i w związku z tym nie widnieje w tym roku na liście Reporterów bez Granic. Poprawę odnotował także król Suazi Mswati III oraz przywódca Młodych Patriotów Charles Blé Goudé z Wybrzeża Kości Słoniowej.

Do listy dodani zostali nowi prześladowcy. Zbrojne skrzydło Hamasu w Gazie oraz siły bezpieczeństwa Autonomii Palestyńskiej z Zachodniego Brzegu winne są poważnym pogwałceniom wolności prasy. Obie frakcje systematycznie gnębią dziennikarzy podejrzewając ich o sojusznictwo z drugim obozem. Do listy w tym roku dodano Siły Obrony Izraela, które zdaniem Reporterów bez Granic atakują dziennikarzy opisujących izraelskie najazdy na terytorium Palestyny (palestyńki kamerzysta pracujący dla Reutersa w kwietniu został zamordowany). Nowi wrogowie wolności prasy w roku 2008 to także: Gurbangouly Berdymukhammedov – prezydent Turkmenistanu, Al-Shabaab (Somalia), Mohamed Dhere – zarządca i burmistrz Mogadiszu (Somalia), Mohamed Warsame Darwish – somalijski dyrektor bezpieczeństwa, Gotabhaya Rajapakse – minister obrony na Sri Lance, Velupillai Prabhakaran – lider Tamilskich Tygrysów oraz grupy zbrojne w Nepalu.

Reporterzy bez Granic są poważnie zaniepokojeni sytuacją wolności prasy na świecie, w zeszłym roku liczba zabitych dziennikarzy była najwyższa od 1994 roku (86 dziennikarzy i 20 asystentów zginęło). Kilku dziennikarzy skazanych zostało na śmierć lub stanęło w obliczu takiej możliwości. Dwoje dziennikarzy umarło w więzieniu z powodu braku opieki lekarskiej, inni natomiast skazani zostali na ciężkie wyroki, bez jakiejkolwiek możliwości obrony.

Niestety represyjne rządy to nie jedyny wróg wolności prasy. Ekstremistyczne grupy religijne, handlarze narkotyków, gangi, skorumpowani policjanci oraz agresywna tajna policja – wszystkie te grupy były brutalne dla dziennikarza, który przejawił zainteresowanie ich działalnością. Rok 2008 nie jest i nie będzie łatwy dla mediów i nie zapowiada się na to, aby praca dziennikarzy miała stać się w najbliższych miesiącach łatwiejsza lub bezpieczniejsza.

Jako że światowe media i opinia publiczna szczególnie skupione są obecnie na Chinach, Reporterzy bez Granic tym częściej przedstawiają swoje oczekiwania względem tego kraju. Czas już mianowicie zakończyć praktyki związane z cenzurą; więzieni dziennikarze z powrotem powinni znaleźć się na wolności, a zagraniczni korespondenci swobodnie zbierać informacje także w Tybecie.

*
Pełna lista współczesnych prześladowców wolności prasy zidentyfikowanych przez organizację Reporterzy bez Granic znajduje się tutaj (http://www.rsf.org/article.php3?id_article=13580).